Cendawan ajaib (magic mushroom) ialah cendawan liar yang mengandungi psilocybin, sejenis dadah yang menyebabkan halusinasi dan mengubah cara seseorang melihat, mendengar dan merasa selama kira-kira empat hingga enam jam. Ia jarang menagihkan seperti heroin atau arak, tetapi boleh mencetuskan panik, kemalangan dan masalah kesihatan mental yang berpanjangan, dan di Malaysia memiliki atau menjual psilocybin ialah kesalahan di bawah Akta Dadah Berbahaya 1952.
Panduan ini menerangkan apa itu cendawan ajaib, bahayanya yang sebenar, tanda penggunaan sudah menjadi masalah dan di mana orang dewasa di Malaysia boleh mendapatkan bantuan.
Cendawan ajaib dadah apa?
Alcohol and Drug Foundation di Australia menyifatkan cendawan ajaib sebagai cendawan yang tumbuh secara semula jadi dan dimakan kerana kesan halusinasinya. Dalam badan, psilocybin ditukar kepada psilocin, iaitu bahan yang bertindak pada otak. Ia kelihatan seperti cendawan biasa dan biasanya dimakan, segar atau kering, atau dibancuh sebagai teh.
Kesan biasanya bermula kira-kira 30 minit selepas dimakan, atau dalam 5 hingga 10 minit jika diminum sebagai teh, dan bertahan kira-kira empat hingga enam jam. Pengguna memanggilnya "trip".
Apa yang dirasai
- perubahan perasaan, fikiran dan rasa masa
- warna, bunyi dan bentuk kelihatan berubah, serta halusinasi
- rasa gembira, teruja atau sangat tenang, atau keliru dan cemas
- loya, muntah dan sakit perut
- jantung berdegup laju atau tidak teratur, berpeluh, menggigil dan suhu badan naik
Keesokan harinya ramai yang rasa letih, murung atau cemas, dan ada yang sakit kepala.
Cendawan ajaib di Malaysia
Cendawan ajaib kurang biasa di sini berbanding syabu, ganja atau heroin, tetapi semakin kerap ditemui. Pakar dari Universiti Sains Malaysia dan Universiti Kebangsaan Malaysia memberitahu The Sun bahawa ia dijual melalui media sosial, belum ada rampasan rasmi psilocybin setakat ini, dan ia tidak termasuk dalam saringan dadah biasa.
Produk yang menggunakan nama "mushroom" juga sering bukan seperti yang didakwa. Pada 2024, The Star melaporkan Pusat Racun Negara USM menguji vape yang dijual sebagai "Magic Mushroom" dan menemui dadah sintetik tanpa sebarang psilocybin; pengguna mengalami kecelaruan dan berkelakuan sangat luar biasa. Polis di Pulau Pinang memberitahu RTM pada 2023 bahawa dadah sintetik jenis "mushroom" dalam vape dan rokok menjadi trend dalam kalangan anak muda. Polis narkotik Bukit Aman pula memberitahu Bernama pada 2021 bahawa dadah daripada cendawan kebanyakannya dijual dalam bentuk cecair dan dicampur ke dalam minuman di parti. Panduan kami tentang cara berhenti vape menerangkan lebih lanjut.
Maksudnya, orang yang menyangka mereka mengambil "cendawan sahaja" mungkin sebenarnya mengambil dadah yang lebih kuat dan sukar dijangka.
Bahaya cendawan ajaib
Tersalah makan cendawan beracun
FRANK, perkhidmatan nasihat dadah kerajaan UK, menyatakan bahaya terbesar kepada kesihatan ialah termakan cendawan beracun secara tidak sengaja. Sesetengah cendawan liar yang kelihatan serupa boleh menyebabkan sakit teruk atau maut. Muntah, cirit-birit, sakit perut atau mengantuk beberapa jam selepas makan cendawan liar perlu dirawat segera.
"Bad trip", panik dan kemalangan
"Bad trip" boleh membawa halusinasi yang menakutkan, paranoia dan panik. National Drug and Alcohol Research Centre (NDARC) di Australia menyatakan kematian jarang berlaku, dan kebanyakannya akibat kecederaan seperti jatuh dan kemalangan jalan raya ketika seseorang keliru atau sangat takut. Jangan memandu selepas mengambilnya, dan jangan tinggalkan orang yang sedang panik seorang diri.
Jantung
Pakar yang dipetik oleh The Sun memberi amaran bahawa dos berulang atau tinggi dikaitkan dengan degupan jantung 150 hingga 160 seminit. Risiko lebih tinggi bagi orang yang ada darah tinggi, sakit jantung atau sawan, dan apabila cendawan dicampur dengan kokain, pil ekstasi atau amfetamin seperti syabu.
Campuran dengan dadah dan ubat lain
Alcohol and Drug Foundation menyatakan campuran cendawan ajaib dengan ais, speed atau ekstasi menjadikan "bad trip" dan panik lebih mungkin berlaku. NDARC pula memberi amaran bahawa mengambilnya bersama sesetengah ubat psikiatri boleh menyebabkan penyakit mental berulang atau bertambah teruk.
Jika seseorang rebah, sawan, bernafas dengan tidak normal atau tidak dapat ditenangkan, hubungi 999 dan beritahu petugas apa yang diambil.
Kesan cendawan ajaib kepada mental
Di sinilah kemudaratan yang paling lama boleh berlaku. FRANK menyatakan cendawan ajaib boleh memburukkan masalah kesihatan mental sedia ada. NDARC menyatakan orang yang ada sejarah sakit mental, sendiri atau dalam keluarga, lebih berisiko, dan gejala psikosis yang berlarutan lebih 24 jam jarang tetapi pernah dilaporkan.
Ada juga yang mengalami imbas kembali (flashback): gangguan penglihatan sekejap yang datang semula berminggu, berbulan atau bertahun kemudian. Apabila ia berulang dan mengganggu hidup, doktor memanggilnya hallucinogen persisting perception disorder. Panduan kami tentang psikosis akibat dadah, kesan dadah kepada otak dan kemurungan dan ketagihan menerangkan kaitan ini dengan lebih lanjut.
Tanda yang perlu berjumpa doktor segera:
- mendengar suara atau mempercayai perkara yang orang lain tidak nampak, beberapa hari selepas mengambilnya
- cemas teruk, serangan panik atau rasa tidak nyata yang tidak reda
- imbas kembali yang terus berulang
- murung, rasa putus asa atau terfikir untuk mencederakan diri
Jika seseorang terfikir untuk membunuh diri, hubungi 999 dalam kecemasan, talian HEAL 15555 atau Befrienders.
Adakah cendawan ajaib menagihkan?
Biasanya bukan dari segi fizikal. Alcohol and Drug Foundation menyatakan ia tidak nampak menyebabkan kebergantungan fizikal, dan berhenti hanya membawa sedikit gejala tarikan selain rasa letih atau kesan psikologi yang ringan. Toleransi cepat terbina, jadi jumlah yang sama lama-kelamaan kurang berkesan.
Itu tidak bermakna penggunaannya sentiasa selamat. NDARC menyebut wujudnya sindrom kebergantungan halusinogen yang diiktiraf. Selalunya cendawan hanyalah sebahagian daripada corak yang lebih besar: diambil pada hujung minggu bersama arak, ekstasi, ketamin atau dadah sintetik yang memang menagihkan. Tanda penggunaan dadah sudah menjadi masalah:
- mengambilnya lebih kerap daripada yang dirancang, atau perlukannya untuk menghadapi perasaan
- mengambil risiko ketika khayal, atau perlukan lebih banyak untuk kesan yang sama
- terus mengambilnya walaupun pernah panik, paranoia atau imbas kembali
- masalah wang, ponteng kerja atau menjauhkan diri daripada keluarga
- mengambil beberapa jenis dadah sekali gus
Panduan kami tentang tanda-tanda penagih dadah menerangkan apa yang boleh diperhatikan oleh keluarga.
Terapi psilocybin: bukan perkara yang sama
Anda mungkin pernah membaca psilocybin sedang dikaji untuk rawatan kemurungan. NDARC menyatakan Australia membenarkan pakar psikiatri tertentu memberi psilocybin dengan preskripsi dalam psikoterapi untuk kemurungan yang sukar dirawat sejak Julai 2023, dan kajian masih berjalan. Rawatan itu menggunakan ubat tulen yang diukur, dengan saringan dan sokongan pasukan perubatan.
Ia tidak sama dengan cendawan liar atau yang dibeli di pasaran gelap, yang kekuatan dan kandungannya tidak diketahui, dan ia tidak diluluskan di Malaysia. Menggunakan cendawan untuk merawat sendiri kemurungan atau keresahan membawa semua bahaya dalam halaman ini.
Undang-undang cendawan ajaib di Malaysia
Memiliki atau menjual psilocybin ialah kesalahan berat di bawah Akta Dadah Berbahaya 1952. Polis Bukit Aman pernah menyatakan ujian air kencing selepas mengambil dadah cendawan akan memberi keputusan positif. Panduan kami tentang hukuman dadah di Malaysia dan berapa lama dadah kekal dalam badan menerangkan hukuman dan ujian dadah.
Meminta bantuan dilayan berbeza daripada ditangkap. Sejak pindaan Akta 283, orang dewasa boleh terus ke AADK untuk rawatan sukarela tanpa proses mahkamah. Bernama melaporkan pada Oktober 2026 bahawa kira-kira 232 orang sebulan kini berbuat demikian, dan klien sukarela tidak mempunyai rekod jenayah. Panduan kami tentang pusat pemulihan dadah sukarela menerangkan caranya.[10][8]
Cara berhenti dan dapatkan bantuan
Tiada ubat khusus untuk berhenti cendawan ajaib, dan kebanyakan orang tidak perlukan detoks perubatan untuk cendawan sahaja. Yang membantu ialah:
- pemeriksaan perubatan dan kesihatan mental, terutamanya jika ada imbas kembali, paranoia atau murung
- berterus terang tentang semua dadah yang diambil, kerana arak, pil tidur dan sesetengah dadah lain memerlukan bantuan doktor untuk berhenti dengan selamat
- terapi bercakap untuk memahami sebab mengambilnya dan merancang untuk hujung minggu, parti dan kawan yang berkaitan
- rawatan untuk keresahan, kemurungan atau psikosis pada masa yang sama
- sokongan keluarga, dan rancangan untuk bulan-bulan selepas itu
Jika anda risau tentang orang lain, panduan kami tentang cara bantu ahli keluarga penagih dadah menerangkan apa yang boleh dikatakan.
Soalan lazim
Berapa lama kesan cendawan ajaib?
Biasanya kira-kira empat hingga enam jam, bermula lebih kurang 30 minit selepas dimakan. Rasa letih dan murung boleh berlarutan hingga keesokan hari, dan imbas kembali boleh berlaku jauh kemudian.
Boleh overdos cendawan ajaib?
Kesan yang mengancam nyawa daripada psilocybin sahaja jarang berlaku, tetapi jumlah yang besar boleh menyebabkan panik teruk, psikosis, jantung berdegup laju dan sawan. Bahaya yang lebih besar ialah cendawan beracun yang serupa, kemalangan dan campuran dengan dadah lain.
Adakah cendawan ajaib sah di Malaysia?
Tidak. Memiliki atau menjual psilocybin ialah kesalahan di bawah Akta Dadah Berbahaya 1952, dan psilocybin untuk perubatan tidak diluluskan di sini.
Adakah cendawan ajaib dikesan dalam ujian air kencing?
Pakar menyatakan ia tidak termasuk dalam saringan dadah biasa di Malaysia, tetapi polis pernah menyatakan ujian air kencing selepas dadah cendawan boleh positif, dan produk "mushroom" sering mengandungi dadah lain yang memang diuji.
Adakah vape "Magic Mushroom" sama dengan cendawan ajaib?
Belum tentu. Apabila Pusat Racun Negara USM menguji satu jenama vape dengan nama itu, ia menemui dadah sintetik dan tiada psilocybin.
Di mana dapatkan bantuan
Jika cendawan, atau dadah lain yang datang bersamanya, sudah menimbulkan masalah, bantuan ada. Laluan sukarela AADK adalah percuma. Pusat pemulihan dadah swasta menawarkan penginapan jauh daripada pencetus harian, dan halaman kami tentang pusat rawatan ketagihan di Malaysia menerangkan apa yang perlu dicari. Panduan statistik penagih dadah Malaysia menunjukkan betapa biasanya masalah dadah.
Salus ialah program kediaman sukarela selama 90 hari untuk orang dewasa berumur 18 tahun ke atas di Cyberjaya, dengan terapi bersama penjagaan perubatan. Jika anda ingin berbincang, hubungi kami untuk perbualan percuma dan sulit.
Artikel ini maklumat umum, bukan nasihat perubatan. Dalam kecemasan, hubungi 999.
